Bản tiếng Anh từ Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ.

Nguyễn Huy Vũ dịch và giới thiệu.

Giới thiệu:

Luận cương Liên bang số 58 tiếp tục bảo vệ cơ cấu của Hạ viện liên bang trước hai mối lo ngại quan trọng của những người phản đối Hiến pháp. Thứ nhất, họ cho rằng số lượng đại biểu sẽ không được tăng lên tương ứng với sự gia tăng dân số, khiến Hạ viện dần trở nên quá nhỏ để đại diện đầy đủ cho nhân dân. Thứ hai, họ cho rằng số lượng đại biểu được quy định ban đầu là quá ít và cần phải mở rộng đáng kể hơn nữa.

Để trả lời những lo ngại này, Madison lập luận rằng Hiến pháp đã thiết lập một cơ chế rõ ràng và thường xuyên để điều chỉnh số ghế đại diện theo dân số thông qua các cuộc điều tra dân số định kỳ. Ông cũng cho rằng sự cân bằng quyền lực giữa các bang lớn và các bang nhỏ, cùng với quyền kiểm soát ngân sách của Hạ viện, tạo ra những bảo đảm mạnh mẽ để việc mở rộng số lượng đại biểu diễn ra khi cần thiết.

Tuy nhiên, Madison đồng thời cảnh báo rằng một cơ quan lập pháp quá đông người không nhất thiết sẽ dân chủ hơn. Theo ông, khi số lượng thành viên vượt quá một giới hạn hợp lý, cảm xúc dễ lấn át lý trí, các thành viên thiếu hiểu biết trở nên đông hơn, và quyền lực thực tế có xu hướng tập trung vào tay một số ít nhà hùng biện hoặc chính khách khéo léo thao túng đám đông. Vì vậy, sau khi đã bảo đảm đủ đại diện cho các lợi ích địa phương và duy trì sự gắn bó với nhân dân, việc tiếp tục mở rộng số lượng đại biểu có thể phản tác dụng.

Cuối cùng, Madison bác bỏ quan điểm cho rằng Quốc hội nên yêu cầu nhiều hơn đa số đơn giản để tiến hành công việc hoặc thông qua luật. Ông cho rằng điều đó sẽ trao cho thiểu số quyền phủ quyết đối với đa số, làm tê liệt hoạt động của chính quyền và đi ngược lại nguyên tắc cơ bản của chế độ cộng hòa. Từ đó, ông kết luận rằng Hiến pháp đã thiết lập được một sự cân bằng hợp lý giữa tính đại diện, hiệu quả quản trị và nguyên tắc cai trị của đa số.

—

Luận cương Liên bang số 58: Tiếp tục bàn về Hạ viện: Liệu số lượng đại biểu có được tăng lên theo sự gia tăng dân số hay không?

Tác giả: James Madison

Gửi nhân dân bang New York

Lời chỉ trích cuối cùng đối với Hạ viện liên bang mà tôi cần xem xét là nỗi lo rằng số lượng đại biểu sẽ không được tăng lên theo sự gia tăng dân số.

Nếu điều này thực sự xảy ra, đó chắc chắn sẽ là một vấn đề nghiêm trọng. Tuy nhiên, cũng như nhiều lời phản đối khác đối với Hiến pháp, nỗi lo này xuất phát từ việc chỉ nhìn vào một phần của vấn đề hoặc từ một sự nghi ngờ quá mức khiến người ta nhìn mọi thứ dưới ánh sáng tiêu cực.

Trước hết, những người nêu ra lời phản đối này dường như quên rằng Hiến pháp liên bang đã đưa ra những bảo đảm rõ ràng hơn nhiều so với phần lớn các hiến pháp bang về việc tăng dần số lượng đại biểu.

Số lượng đại biểu được quy định ban đầu chỉ là tạm thời và chỉ áp dụng trong ba năm đầu tiên. Sau đó sẽ tiến hành điều tra dân số. Cứ mỗi mười năm, việc điều tra dân số lại được thực hiện một lần nữa.

Mục đích của quy định này rất rõ ràng:

• Điều chỉnh lại số ghế đại diện của mỗi bang theo quy mô dân số thực tế.
• Tăng số lượng đại biểu khi dân số tăng lên, với giới hạn là không vượt quá một đại biểu cho mỗi ba mươi nghìn dân.

Nếu xem xét các hiến pháp bang, chúng ta sẽ thấy một số bang hoàn toàn không có quy định cụ thể về vấn đề này, một số bang có quy định tương tự Hiến pháp liên bang, còn những bang có cơ chế bảo đảm mạnh nhất thì thực chất cũng chỉ dựa trên những chỉ dẫn mang tính định hướng.

Kinh nghiệm thực tế cũng cho thấy rằng tại các bang, số lượng đại biểu thường đã tăng lên tương ứng với sự gia tăng dân số. Các cơ quan đại diện nhìn chung sẵn sàng chấp nhận việc mở rộng số ghế khi người dân yêu cầu.

Ngoài ra, Hiến pháp liên bang còn có một đặc điểm đặc biệt giúp bảo đảm việc tăng số lượng đại biểu sẽ luôn được quan tâm.

Quốc hội gồm hai viện. Hạ viện đại diện cho nhân dân, còn Thượng viện đại diện cho các bang.

Vì thế, các bang lớn có ảnh hưởng mạnh hơn ở Hạ viện, trong khi các bang nhỏ có lợi thế hơn ở Thượng viện.

Từ đó có thể dự đoán rằng các bang lớn sẽ luôn ủng hộ việc tăng số lượng đại biểu trong Hạ viện, bởi điều đó làm gia tăng ảnh hưởng của họ. Thực tế, chỉ cần bốn bang lớn nhất liên kết với nhau là đã có thể chiếm đa số phiếu tại Hạ viện.

Nếu các bang nhỏ phản đối một sự gia tăng hợp lý về số lượng đại biểu, chỉ cần một số ít bang lớn hợp tác với nhau là có thể vượt qua sự phản đối đó. Khi lợi ích chung phù hợp với các nguyên tắc công bằng và với tinh thần của Hiến pháp, sự liên kết ấy hoàn toàn có thể xảy ra.

Có người sẽ phản bác rằng các bang nhỏ có thể sử dụng Thượng viện để ngăn chặn việc này, vì mọi dự luật đều cần được cả hai viện thông qua.

Đây có lẽ là mối lo ngại lớn nhất của những người muốn có một cơ quan đại diện đông đảo hơn.

Tuy nhiên, khi xem xét kỹ hơn, nỗi lo ấy phần lớn chỉ là bề ngoài.

Mặc dù hai viện có quyền lực gần như ngang nhau trong việc làm luật, nhưng Hạ viện có những lợi thế chính trị đáng kể. Hạ viện có nhiều thành viên hơn, đại diện trực tiếp cho nhân dân hơn và phản ánh ý chí của đa số dân chúng rõ ràng hơn.

Khi Hạ viện được hậu thuẫn bởi các bang lớn và bởi ý chí của đa số người dân, họ sẽ có vị thế rất mạnh trong bất kỳ cuộc tranh luận nào với Thượng viện.

Sức mạnh đó càng lớn hơn khi họ biết rằng yêu cầu của mình được ủng hộ bởi lẽ phải, lý trí và chính Hiến pháp.

Bên cạnh đó, không phải tất cả các bang nhỏ đều có lợi ích đối lập với các bang lớn. Nhiều bang có quy mô trung bình sẽ không muốn ngăn cản những yêu cầu hợp lý và chính đáng về việc tăng cường đại diện.

Các bang mới gia nhập Liên bang cũng sẽ có xu hướng ủng hộ việc điều chỉnh số ghế thường xuyên. Vì dân số của họ thường tăng nhanh, họ có lợi ích trực tiếp trong việc phân chia lại số ghế theo dân số. Do đó, các thượng nghị sĩ của những bang này khó có thể phản đối việc tăng số lượng đại biểu.

Những yếu tố đó đã tạo nên những bảo đảm rất vững chắc.

Nhưng ngay cả khi giả định rằng các bang nhỏ vẫn cố tình ngăn cản và sử dụng ảnh hưởng của mình tại Thượng viện để phản đối, các bang lớn vẫn còn một công cụ rất mạnh để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

Theo Hiến pháp, Hạ viện không chỉ có quyền từ chối ngân sách mà còn là cơ quan duy nhất có quyền khởi xướng các dự luật về ngân sách và chi tiêu công.

Nói cách khác, Hạ viện nắm giữ “hầu bao của quốc gia”.

Lịch sử nước Anh cho thấy chính quyền kiểm soát ngân sách là công cụ mạnh nhất giúp cơ quan đại diện của nhân dân từng bước mở rộng quyền lực và hạn chế ảnh hưởng quá mức của các cơ quan khác.

Thực tế, quyền kiểm soát ngân sách có thể được xem là vũ khí hiệu quả nhất mà bất kỳ hiến pháp nào có thể trao cho những người đại diện trực tiếp của nhân dân nhằm sửa chữa các bất công và thực hiện những chính sách có lợi cho công chúng.

Có người sẽ hỏi: liệu Hạ viện có dám gây sức ép đến mức làm đình trệ hoạt động của chính quyền chỉ để đạt mục tiêu của mình không?

Câu trả lời là những người giữ các vị trí quyền lực lâu dài và nổi bật thường quan tâm nhiều hơn đến uy tín và sự ổn định của chính quyền. Vì thế, trong một cuộc đối đầu như vậy, khả năng đạt được thỏa hiệp thường cao hơn khả năng để đất nước rơi vào khủng hoảng.

Khi xem xét cơ cấu của Hạ viện, tôi chưa đề cập đến những lý do về tiết kiệm chi phí, vốn có thể giải thích tại sao số lượng đại biểu ban đầu không quá lớn. Tôi cũng chưa bàn đến khó khăn trong việc tìm đủ số người có năng lực và phẩm chất để phục vụ trong chính quyền liên bang nếu số ghế được tăng quá nhanh.

Tuy nhiên, có một điểm rất đáng lưu ý.

Trong mọi cơ quan lập pháp, số lượng thành viên càng đông thì số người thực sự điều khiển hoạt động của cơ quan đó thường lại càng ít.

Khi một hội đồng trở nên quá đông, cảm xúc thường dễ lấn át lý trí hơn. Đồng thời, tỷ lệ những thành viên thiếu thông tin hoặc có năng lực hạn chế cũng tăng lên.

Chính những người này lại dễ bị tác động nhất bởi tài hùng biện, sự khéo léo và khả năng thao túng của một số ít cá nhân nổi bật.

Trong các nền cộng hòa cổ đại, nơi toàn thể công dân trực tiếp tham gia các hội nghị chính trị, người ta thường thấy chỉ một diễn giả xuất sắc hoặc một chính khách mưu mẹo cũng có thể chi phối cả đám đông như thể đang nắm quyền trượng trong tay.

Điều tương tự cũng có thể xảy ra trong một cơ quan đại diện quá đông người.

Sự thiếu hiểu biết sẽ trở thành nạn nhân của sự xảo quyệt. Cảm xúc sẽ trở thành nô lệ của những lời ngụy biện và diễn thuyết kích động.

Người dân sẽ mắc sai lầm nghiêm trọng nếu cho rằng cứ tăng số lượng đại biểu mãi thì sẽ tạo được một hàng rào mạnh hơn chống lại sự thống trị của thiểu số.

Kinh nghiệm cho thấy điều ngược lại.

Sau khi đã có đủ đại biểu để bảo đảm an toàn, phản ánh đầy đủ các lợi ích địa phương và duy trì sự gắn kết với toàn xã hội, việc tiếp tục tăng thêm số lượng đại biểu có thể phản tác dụng.

Bề ngoài, chính quyền có thể trở nên dân chủ hơn. Nhưng bên trong, quyền lực thực sự lại có nguy cơ tập trung vào tay một nhóm nhỏ những người khéo léo điều khiển bộ máy.

Bộ máy có thể lớn hơn, nhưng số người thực sự điều khiển nó lại ít hơn, và thường hoạt động kín đáo hơn.

Liên quan đến vấn đề này còn có một đề xuất khác: yêu cầu phải có nhiều hơn đa số đơn giản mới đủ điều kiện tiến hành công việc hoặc thông qua luật.

Đúng là quy định như vậy có thể giúp ngăn chặn một số quyết định vội vàng. Nhưng cái giá phải trả quá lớn.

Nếu đa số không còn quyền quyết định, thì nguyên tắc nền tảng của chính quyền tự do sẽ bị đảo ngược. Khi đó, không phải đa số cai trị nữa mà thiểu số sẽ có quyền ngăn cản đa số.

Một nhóm thiểu số có lợi ích riêng có thể lợi dụng quyền đó để tránh những nghĩa vụ công bằng hoặc ép buộc đa số phải nhượng bộ những yêu sách không hợp lý.

Tệ hơn nữa, điều đó sẽ khuyến khích các nhóm thiểu số bỏ họp hoặc tẩy chay cơ quan lập pháp nhằm làm tê liệt hoạt động của chính quyền.

Đó là một thói quen nguy hiểm, đi ngược lại mọi nguyên tắc của trật tự và quản trị lành mạnh, đồng thời là một trong những con đường ngắn nhất dẫn đến khủng hoảng chính trị và sự suy vong của các nền cộng hòa.

PUBLIUS