Bản tiếng Anh từ Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ.

Nguyễn Huy Vũ dịch và giới thiệu.

Lời giới thiệu:

Luận cương Liên bang số 57 tiếp tục trả lời một trong những lời chỉ trích quan trọng nhất đối với Hiến pháp Hoa Kỳ: nỗi lo rằng Hạ viện liên bang sẽ bị một tầng lớp giàu có và có thế lực thao túng, từ đó hy sinh lợi ích của đa số để phục vụ thiểu số đặc quyền.

Để bác bỏ quan điểm này, tác giả lập luận rằng toàn bộ cơ cấu của Hạ viện được xây dựng trên những nguyên tắc cốt lõi của chế độ cộng hòa. Quyền bầu cử không thuộc riêng bất kỳ giai tầng nào; người giàu và người nghèo, người nổi tiếng và người bình thường đều có quyền như nhau trong việc lựa chọn đại diện. Đồng thời, Hiến pháp cũng không đặt ra các rào cản về tài sản, dòng dõi hay địa vị xã hội đối với những người muốn tham gia ứng cử.

Bài luận nhấn mạnh rằng các đại biểu sẽ luôn bị ràng buộc với nhân dân thông qua những cuộc bầu cử thường xuyên, sự phụ thuộc vào lá phiếu của cử tri và thực tế rằng họ cũng phải tuân theo những đạo luật mà chính mình ban hành. Tác giả cho rằng những cơ chế này tạo ra các động lực mạnh mẽ để người đại diện hành động vì lợi ích chung thay vì lợi ích riêng.

Cuối cùng, tác giả phản bác quan điểm cho rằng các khu vực bầu cử rộng lớn sẽ khiến cử tri khó lựa chọn đúng người. Ngược lại, ông cho rằng phạm vi bầu cử lớn giúp xuất hiện nhiều ứng viên có năng lực hơn và làm cho việc mua chuộc hoặc thao túng kết quả bầu cử trở nên khó khăn hơn. Từ đó, ông kết luận rằng nỗi lo về một tầng lớp thống trị xa rời nhân dân không có cơ sở vững chắc, và rằng Hạ viện liên bang được thiết kế để duy trì mối liên hệ chặt chẽ giữa người đại diện và những người mà họ đại diện.

—

Từ New York Packet 

Thứ Ba, ngày 19 tháng Hai, 1788

Tác giả: Alexander Hamilton hoặc James Madison

Gửi nhân dân bang New York

Lời chỉ trích thứ ba đối với Hạ viện liên bang cho rằng cơ quan này sẽ bị kiểm soát bởi một tầng lớp nhỏ những người giàu có và có thế lực, những người ít đồng cảm với nhân dân và có xu hướng hy sinh lợi ích của số đông để phục vụ lợi ích của số ít.

Trong tất cả những lời phản đối nhằm vào Hiến pháp liên bang, đây có lẽ là lời phản đối kỳ lạ nhất.

Bởi lẽ, dù được đưa ra dưới danh nghĩa chống lại một nền cai trị của thiểu số, lập luận này thực chất lại phủ nhận chính nguyên tắc nền tảng của chế độ cộng hòa.

Mục tiêu của mọi hiến pháp tốt đẹp phải là hai điều. Thứ nhất, lựa chọn được những người có đủ trí tuệ và đạo đức để theo đuổi lợi ích chung của xã hội. Thứ hai, tạo ra những cơ chế bảo đảm rằng họ sẽ tiếp tục hành động đúng đắn trong thời gian nắm giữ quyền lực.

Trong một nền cộng hòa, cách thức đạt được mục tiêu ấy là thông qua bầu cử. Còn biện pháp quan trọng nhất để ngăn những người cầm quyền tha hóa là buộc họ phải thường xuyên chịu trách nhiệm trước nhân dân thông qua các cuộc bầu cử định kỳ.

Vậy trong cơ cấu của Hạ viện liên bang có điều gì đi ngược lại những nguyên tắc đó?

Hoàn toàn không có.

Ngược lại, mọi yếu tố của Hạ viện đều được thiết kế phù hợp với tinh thần cộng hòa và đối xử công bằng với mọi tầng lớp công dân.

Ai sẽ bầu các đại biểu liên bang?

Ai sẽ là những người bầu ra các đại biểu liên bang? Không phải người giàu có nhiều quyền hơn người nghèo; không phải người có học thức nhiều quyền hơn người ít học; cũng không phải những kẻ kiêu hãnh thừa hưởng danh tiếng của các gia tộc lừng lẫy có nhiều quyền hơn những con người bình dị xuất thân vô danh và kém may mắn.

Người bầu cử chính là toàn thể nhân dân Hoa Kỳ, cũng chính là những người đang bầu ra các cơ quan lập pháp ở các bang.

Vậy ai có thể được bầu?

Bất kỳ công dân nào có đủ năng lực và phẩm chất để nhận được sự tin tưởng của đồng bào mình.

Hiến pháp không đặt ra điều kiện về tài sản, dòng dõi, tôn giáo hay nghề nghiệp. Nhân dân được tự do lựa chọn người mà họ cho là xứng đáng nhất.

Những người được bầu cũng có nhiều lý do để trung thành với cử tri của mình.

Trước hết, nếu họ được nhân dân lựa chọn thì có cơ sở để tin rằng họ sở hữu những phẩm chất khiến họ xứng đáng với sự lựa chọn ấy.

Thứ hai, việc được đồng bào tín nhiệm giao phó một trọng trách lớn thường tạo nên cảm giác biết ơn và trách nhiệm. Con người vốn có xu hướng đáp lại sự tin tưởng bằng thiện chí và sự tận tâm.

Đúng là trong cuộc sống có không ít người vô ơn. Nhưng việc xã hội luôn lên án mạnh mẽ sự vô ơn cũng cho thấy rằng lòng biết ơn vẫn là một giá trị phổ biến trong bản tính con người.

Thứ ba, ngoài trách nhiệm đạo đức, các đại biểu còn có động cơ gắn bó với nhân dân vì lợi ích của chính họ.

Địa vị và uy tín chính trị của họ phụ thuộc vào sự ủng hộ của cử tri. Đối với phần lớn các chính trị gia, việc duy trì lòng tin của nhân dân sẽ mang lại nhiều lợi ích hơn là tìm cách phá hoại quyền lực của nhân dân.

Tuy nhiên, tất cả những yếu tố ấy vẫn chưa đủ nếu không có các cuộc bầu cử thường xuyên.

Chính vì vậy, Hạ viện được thiết kế sao cho các đại biểu luôn nhớ rằng quyền lực của họ là do nhân dân trao và có thể bị nhân dân thu hồi.

Trước khi họ kịp quên nguồn gốc quyền lực của mình, họ đã phải chuẩn bị cho kỳ bầu cử tiếp theo. Họ biết rằng mọi hành động của mình sẽ bị cử tri đánh giá. Sau nhiệm kỳ, họ sẽ trở về vị trí của một công dân bình thường, trừ khi nhân dân quyết định tiếp tục tín nhiệm họ.

Còn một lý do quan trọng khác khiến các đại biểu khó có thể áp bức nhân dân.

Họ không thể ban hành những đạo luật chỉ áp dụng cho người khác mà không áp dụng cho chính họ.

Mọi đạo luật mà họ thông qua đều tác động đến bản thân họ, gia đình họ và bạn bè họ, cũng như đến toàn thể xã hội.

Đây là một trong những sợi dây liên kết mạnh mẽ nhất giữa người cầm quyền và người dân. Khi những người làm luật cũng phải sống dưới những luật lệ mà họ tạo ra, họ sẽ có động lực lớn hơn để hành động công bằng.

Nếu ai đó hỏi điều gì sẽ ngăn Hạ viện ban hành những đạo luật thiên vị nhằm phục vụ lợi ích riêng của họ, câu trả lời là: tinh thần của toàn bộ hệ thống hiến pháp, bản chất của luật pháp công bằng và trên hết là tinh thần cảnh giác, độc lập và yêu tự do của nhân dân Mỹ.

Nếu một dân tộc chấp nhận để những người làm luật đứng trên luật pháp, thì dân tộc đó cũng đã sẵn sàng chấp nhận mọi thứ, ngoại trừ tự do.

Tóm lại, nghĩa vụ, lòng biết ơn, lợi ích cá nhân, tham vọng chính trị và sự phụ thuộc vào lá phiếu của cử tri đều là những sợi dây buộc các đại biểu phải gắn bó với nhân dân.

Dĩ nhiên, không có hệ thống nào có thể loại bỏ hoàn toàn sự thất bại của con người. Luôn có khả năng một số cá nhân tham lam hoặc độc ác tìm cách lạm dụng quyền lực.

Nhưng câu hỏi cần đặt ra là: liệu chúng ta có thể tạo ra những biện pháp bảo vệ nào tốt hơn những biện pháp mà chế độ cộng hòa đã cung cấp hay không?

Những người phản đối Hiến pháp thường tự nhận mình là những người bảo vệ quyền lực của nhân dân. Thế nhưng họ lại khẳng định rằng nhân dân sẽ liên tục lựa chọn những người phản bội chính mình.

Nếu đúng như vậy thì toàn bộ nguyên tắc của chế độ cộng hòa sẽ sụp đổ.

Họ dường như vừa tin rằng nhân dân có quyền lựa chọn người lãnh đạo, vừa không tin rằng nhân dân có đủ khả năng sử dụng quyền đó một cách khôn ngoan.

Thực tế không ủng hộ quan điểm ấy.

Các đại biểu liên bang sẽ được bầu bởi khoảng năm hoặc sáu nghìn cử tri mỗi người. Những người phản đối cho rằng phạm vi bầu cử lớn như vậy sẽ khiến cử tri khó lựa chọn đúng người.

Nhưng lý trí cho thấy điều ngược lại.

Trong một cộng đồng lớn hơn, khả năng xuất hiện một ứng cử viên thực sự có năng lực sẽ cao hơn. Đồng thời, việc mua chuộc hoặc thao túng kết quả bầu cử cũng trở nên khó khăn hơn.

Kinh nghiệm thực tế của các bang cũng xác nhận điều này.

Tại New Hampshire, Massachusetts, New York và Pennsylvania, nhiều chức vụ quan trọng đã được bầu bởi những khu vực có quy mô dân số tương đương hoặc thậm chí lớn hơn các khu vực bầu cử liên bang được dự kiến.

Không có bằng chứng nào cho thấy những người được bầu theo cách đó có xu hướng phản bội lợi ích của nhân dân nhiều hơn những người được bầu từ các đơn vị nhỏ hơn.

Thậm chí tại Connecticut, toàn bộ bang cùng bầu từng thành viên của một nhánh của cơ quan lập pháp. Thống đốc của Connecticut, Massachusetts, New York và Tổng thống bang New Hampshire cũng đều được bầu trên phạm vi toàn bang.

Những kinh nghiệm đó không hề chứng minh rằng các khu vực bầu cử lớn sẽ tạo ra một tầng lớp thống trị xa rời nhân dân. Trái lại, chúng cho thấy nhân dân hoàn toàn có khả năng lựa chọn những người đại diện xứng đáng ngay cả trong những đơn vị bầu cử rộng lớn.

Vì vậy, nỗi lo rằng Hạ viện liên bang sẽ trở thành công cụ của một thiểu số đặc quyền không có cơ sở vững chắc. Cơ chế bầu cử, nhiệm kỳ ngắn, trách nhiệm trước cử tri và việc người làm luật cũng phải tuân theo luật pháp mà họ ban hành là những bảo đảm quan trọng giúp duy trì mối liên hệ giữa người đại diện và nhân dân trong một nền cộng hòa tự do.

PUBLIUS