Bản tiếng Anh: How Fiscal and Monetary Policies Shape Aggregate Demand

Tác giả: Mary Hall

Biên tập: Michael J Boyle

Kiểm soát thông tin: Ariel Courage

Dịch bởi: Phong trào Duy Tân

1. Những điểm chính

• Chính sách tài khóa tác động đến tổng cầu thông qua việc điều chỉnh chi tiêu của chính phủ và thuế suất.
• Chính sách tiền tệ ảnh hưởng đến lãi suất và lạm phát, qua đó tác động đến chi tiêu và đầu tư.
• Chính sách tài khóa mở rộng, chẳng hạn như tăng chi tiêu công, làm gia tăng tổng cầu.
• Chính sách tiền tệ mở rộng bao gồm việc hạ lãi suất nhằm khuyến khích vay mượn và chi tiêu.
• Tổng cầu đo lường tổng nhu cầu đối với hàng hóa và dịch vụ trong nền kinh tế.

2. Nội dung

Tổng cầu là một khái niệm kinh tế vĩ mô, phản ánh tổng nhu cầu đối với hàng hóa và dịch vụ trong một nền kinh tế. Khái niệm này thường được sử dụng như một thước đo mức độ lành mạnh hoặc tăng trưởng của nền kinh tế. Cả chính sách tài khóa lẫn chính sách tiền tệ đều có thể tác động đến tổng cầu.

Chính sách tài khóa ảnh hưởng đến tổng cầu thông qua những thay đổi trong chi tiêu của chính phủ và thuế khóa. Các yếu tố này tác động đến việc làm và thu nhập của hộ gia đình, từ đó ảnh hưởng đến chi tiêu tiêu dùng và đầu tư.

Chính sách tiền tệ tác động đến cung tiền trong nền kinh tế, qua đó ảnh hưởng đến lãi suất và tỷ lệ lạm phát. Đồng thời, chính sách này còn tác động đến mở rộng hoạt động kinh doanh, xuất khẩu ròng, việc làm, chi phí nợ, cũng như chi phí tương đối giữa tiêu dùng và tiết kiệm—tất cả những yếu tố này đều trực tiếp hoặc gián tiếp ảnh hưởng đến tổng cầu.

Kết hợp lại, hai nhóm chính sách này đóng vai trò then chốt trong việc định hình tăng trưởng kinh tế.

3. Phân tích công thức tổng cầu

Để hiểu cách chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa tác động đến tổng cầu (AD), cần nắm rõ cách tính tổng cầu như sau:

AD = C + I + G + (X – M)

Trong đó:

• C (consumption) = Chi tiêu của người tiêu dùng cho hàng hóa và dịch vụ 
• I (investment) = Chi tiêu đầu tư cho tư liệu sản xuất của doanh nghiệp
• G (government spending) = Chi tiêu của chính phủ cho hàng hóa và dịch vụ công
• X (export) = Xuất khẩu
• M (import)= Nhập khẩu

4. Chính sách tài khóa tác động đến tổng cầu như thế nào

Chính sách tài khóa quyết định mức chi tiêu của chính phủ và thuế suất. Chính sách tài khóa mở rộng, thường được ban hành để ứng phó với suy thoái kinh tế hoặc các cú sốc về việc làm, sẽ tăng chi tiêu công trong các lĩnh vực như hạ tầng, giáo dục và trợ cấp thất nghiệp.

Theo kinh tế học Keynes, các chương trình này có thể ngăn chặn sự suy giảm của tổng cầu bằng cách ổn định việc làm cho nhân viên khu vực công và những người làm việc trong các ngành được kích thích. Lý thuyết này cho rằng trợ cấp thất nghiệp kéo dài giúp ổn định tiêu dùng và đầu tư của những cá nhân bị mất việc trong giai đoạn suy thoái.

Tương tự, chính sách tài khóa thắt chặt có thể cắt giảm chi tiêu công, giảm nợ công, hoặc điều chỉnh tình trạng tăng trưởng mất kiểm soát do lạm phát cao và bong bóng tài sản gây ra.

Xét theo công thức tổng cầu, chính sách tài khóa tác động trực tiếp đến thành phần chi tiêu của chính phủ, đồng thời ảnh hưởng gián tiếp đến tiêu dùng và đầu tư.

5. Tác động của chính sách tiền tệ đối với tổng cầu

Chính sách tiền tệ do ngân hàng trung ương thực thi thông qua việc điều tiết cung tiền trong nền kinh tế. Cung tiền ảnh hưởng đến lãi suất và lạm phát, hai yếu tố then chốt quyết định việc làm, chi phí nợ và mức độ tiêu dùng.

Chính sách tiền tệ mở rộng bao gồm các biện pháp như ngân hàng trung ương mua trái phiếu kho bạc, giảm lãi suất cho vay đối với các ngân hàng, hoặc hạ tỷ lệ dự trữ bắt buộc. Tất cả các biện pháp này đều làm tăng cung tiền và kéo lãi suất xuống thấp hơn.

Những điều chỉnh đó tạo động lực để ngân hàng mở rộng cho vay và doanh nghiệp tăng vay vốn. Mở rộng hoạt động kinh doanh bằng vốn vay có thể tác động tích cực đến tiêu dùng và đầu tư thông qua gia tăng việc làm, qua đó làm tăng tổng cầu.

Chính sách tiền tệ mở rộng cũng thường khiến tiêu dùng trở nên hấp dẫn hơn so với tiết kiệm. Các nhà xuất khẩu hưởng lợi từ lạm phát, do sản phẩm của họ trở nên tương đối rẻ hơn đối với người tiêu dùng ở các nền kinh tế khác.

Ngược lại, chính sách tiền tệ thắt chặt được áp dụng nhằm ngăn chặn lạm phát ở mức quá cao hoặc bình thường hóa các tác động của chính sách tiền tệ mở rộng. Việc thu hẹp cung tiền sẽ kìm hãm mở rộng sản xuất – kinh doanh và chi tiêu của người tiêu dùng, đồng thời gây bất lợi cho xuất khẩu, từ đó làm giảm tổng cầu.

Lưu ý:

Chính sách tiền tệ bao gồm các công cụ do cơ quan tiền tệ như ngân hàng trung ương sử dụng, chẳng hạn như điều chỉnh lãi suất hoặc tỷ lệ dự trữ bắt buộc. Chính sách tài khóa bao gồm các công cụ do chính phủ sử dụng, như thuế khóa hoặc chi tiêu ngân sách.

6. Chính sách tiền tệ làm tăng tổng cầu như thế nào?

Chính sách tiền tệ được cho là làm tăng tổng cầu thông qua các công cụ mang tính mở rộng. Những công cụ này bao gồm việc hạ lãi suất và triển khai hoạt động mua chứng khoán trên thị trường mở của ngân hàng trung ương. Các biện pháp đó giúp việc vay vốn trở nên dễ dàng và rẻ hơn, với kỳ vọng khuyến khích chi tiêu và đầu tư.

7. Chính sách tài khóa nào làm tăng tổng cầu?

Chính sách tài khóa mở rộng nhằm gia tăng tổng cầu bao gồm cắt giảm thuế và tăng chi tiêu của chính phủ. Cả hai biện pháp này đều làm tăng lượng tiền sẵn có cho người tiêu dùng và doanh nghiệp, cho phép họ mua sắm và đầu tư nhiều hơn.

8. Tổng cung là gì?

Có thể xem tổng cung như mặt đối lập của tổng cầu. Trong kinh tế học Keynes, tổng cung là tổng sản lượng của nền kinh tế. Về mặt lý thuyết, trạng thái cân bằng xuất hiện khi tổng cung phù hợp với mức tổng cầu.

9. Kết luận

Tổng cầu là thước đo tổng nhu cầu trong nền kinh tế, bao gồm chi tiêu tiêu dùng cho hàng hóa và dịch vụ, chi tiêu đầu tư cho tư liệu sản xuất của doanh nghiệp, chi tiêu của chính phủ cho hàng hóa và dịch vụ công, xuất khẩu và nhập khẩu. Cả chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ đều tác động đến tổng cầu.

Chính sách tài khóa ảnh hưởng đến tổng cầu thông qua những thay đổi trong chi tiêu của chính phủ, từ đó gián tiếp tác động đến chi tiêu của người tiêu dùng và nhà đầu tư. Chính sách tiền tệ tác động đến lãi suất và lạm phát, qua đó ảnh hưởng đến việc làm, tiết kiệm và chi tiêu, và cuối cùng tác động đến sự ổn định chung của nền kinh tế.