Nguồn: Gene Sharp. The Politics of Nonviolent Action.

Dịch bởi: Phong trào Duy Tân

80. Tẩy chay của nhà cung cấp và người trung gian phân phối

Phương pháp này là việc người lao động hoặc các đơn vị trung gian như nhà bán buôn, nhà phân phối và đơn vị vận chuyển từ chối cung cấp, vận chuyển hoặc xử lý một số loại hàng hóa nhất định.

Việc từ chối này có thể xuất phát từ nhiều lý do khác nhau. Đó có thể là sự phản đối mục đích sử dụng của hàng hóa, chẳng hạn khi hàng hóa được cung cấp cho một doanh nghiệp đang xảy ra đình công, phục vụ chiến tranh hoặc phục vụ một chế độ mà họ không ủng hộ. Đôi khi nguyên nhân nằm ở chính bản chất của sản phẩm. Trong những trường hợp khác, sự phản đối nhắm vào điều kiện sản xuất của hàng hóa, chẳng hạn như việc sử dụng lao động nô lệ, duy trì chế độ Apartheid, bóc lột người lao động trong các xưởng làm việc khắc nghiệt hoặc thuê người phá đình công.

Đây là một hình thức tẩy chay thường được sử dụng để hỗ trợ các cuộc đình công. Chẳng hạn, tại Ý năm 1912, trong một cuộc đình công tại các mỏ đá cẩm thạch, công nhân ở các thị trấn lân cận đã từ chối bốc xếp cát được vận chuyển đến các mỏ bị tẩy chay. Kết quả là doanh nghiệp không thể tiếp tục khai thác đá cẩm thạch, ngay cả khi họ tuyển được lao động thay thế.

Các công đoàn cũng thường vận động các nhà sản xuất và nhà cung cấp ngừng bán hàng cho những doanh nghiệp đang là mục tiêu của các chiến dịch tẩy chay tiêu dùng.

Trong thực tế, ranh giới giữa hình thức tẩy chay này và hoạt động đình công ủng hộ đôi khi khá mờ nhạt. Khi việc từ chối vận chuyển hoặc cung cấp hàng hóa diễn ra trên quy mô lớn, nó có thể phát triển thành một cuộc đình công ủng hộ thực sự.

Một ví dụ nổi tiếng xảy ra tại Hoa Kỳ năm 1894. Liên minh Công nhân Đường sắt Mỹ do Eugene V. Debs lãnh đạo đã yêu cầu các thành viên từ chối làm việc trên bất kỳ đoàn tàu nào có gắn toa xe của Công ty Pullman. Đây là hành động nhằm ủng hộ cuộc đình công của công nhân Pullman. Vì hầu hết các đoàn tàu đến Chicago đều có toa Pullman nên hành động này nhanh chóng biến thành một cuộc đình công quy mô lớn trên toàn ngành đường sắt.

Tại Anh năm 1925, công đoàn đã áp dụng biện pháp tẩy chay việc vận chuyển than đá sau khi các chủ mỏ tuyên bố chấm dứt thỏa thuận tiền lương quốc gia, một quyết định có thể khiến thu nhập của công nhân giảm từ 10 đến 25 phần trăm. Khi lệnh cắt giảm có hiệu lực, các công đoàn đáp trả bằng cách ngăn chặn việc vận chuyển than trên diện rộng.

Năm 1942, trên đảo Lewis của Anh, công nhân bốc xếp tại cảng đã từ chối xử lý không chỉ các loại sợi dệt nhập khẩu giá rẻ mà còn cả những tấm vải được sản xuất từ loại sợi đó. Họ làm vậy để bảo vệ sinh kế của những người thợ kéo sợi địa phương đang bị cạnh tranh bởi hàng hóa giá rẻ.

Biện pháp này cũng từng được sử dụng vì những mục đích chính trị và quốc tế. Năm 1920, công nhân cảng Anh từ chối bốc xếp vũ khí được gửi đi để chống lại các lực lượng cách mạng Nga. Trong các năm 1937–1938, công nhân cảng tại Liverpool, Glasgow và Southampton từ chối bốc xếp vũ khí phục vụ cuộc chiến tranh của Nhật Bản chống Trung Quốc. Năm 1946, công nhân công đoàn tại New Zealand và Australia cũng từ chối bốc xếp vũ khí được sử dụng để đàn áp phong trào độc lập của Indonesia.

Một trường hợp khác diễn ra tại Bồ Đào Nha năm 1943, khi các chủ rạp chiếu phim từ chối trình chiếu phim của Đức Quốc xã. Cuối cùng, Bộ trưởng Tuyên truyền Đức Joseph Goebbels kết luận rằng Đức sẽ phải tự mua các rạp chiếu phim tại Bồ Đào Nha nếu muốn bảo đảm phim Đức được trình chiếu.

Hình thức tẩy chay này đôi khi còn xuất hiện dưới những dạng ít phổ biến hơn. Sau các vụ sát hại những nhà hoạt động dân quyền tại bang Mississippi năm 1964, một số công ty môi giới tài chính ở Hoa Kỳ đã từ chối giao dịch trái phiếu do các bang Mississippi và Alabama phát hành để phản đối chính sách phân biệt chủng tộc tại đây.

Tại Tiệp Khắc trước cuộc đảo chính của Đảng Cộng sản năm 1948, các công đoàn do cộng sản kiểm soát cũng sử dụng biện pháp này để gây áp lực lên báo chí đối lập. Công nhân nhà máy giấy từ chối cung cấp giấy cho các tờ báo dân chủ, công nhân đường sắt từ chối vận chuyển giấy, còn thợ sắp chữ từ chối in báo. Kết quả là nhiều tờ báo đối lập gặp khó khăn nghiêm trọng trong việc xuất bản.

Một ví dụ ở cấp độ quốc tế xảy ra tại Iran sau khi chính phủ của Thủ tướng Mohammad Mossadegh quốc hữu hóa Công ty Dầu mỏ Anh–Iran vào năm 1951. Khi đó, các tập đoàn dầu khí quốc tế đã cảnh báo các hãng vận tải rằng nếu họ chở dầu từ công ty dầu khí quốc hữu hóa của Iran, họ sẽ mất các hợp đồng vận chuyển từ các công ty thuộc cartel dầu mỏ quốc tế. Vì sức ép này, trong suốt thời gian cầm quyền của Mossadegh chỉ có khoảng bốn mươi tàu chở dầu dám vận chuyển dầu mỏ Iran ra thị trường thế giới.

Những ví dụ trên cho thấy việc từ chối cung cấp, vận chuyển hoặc xử lý hàng hóa có thể trở thành một công cụ gây sức ép kinh tế rất hiệu quả. Thay vì đối đầu bằng bạo lực, những người tham gia sử dụng vị trí của mình trong chuỗi cung ứng để làm gián đoạn hoạt động của đối phương, từ đó buộc họ phải thay đổi hành vi hoặc chính sách.