Phong Trào Duy Tân

Tuyên ngôn độc lập của Hoa Kỳ, 4 tháng 7 năm 1776

Bản tiếng Anh: Declaration of Independence, July 4, 1776. The Avalon Project, Yale Law School.

Dịch bởi: Nguyễn Huy Vũ

Trong dòng chảy của lịch sử, khi một dân tộc nhận thấy cần phải chấm dứt những ràng buộc chính trị đã gắn kết mình với một dân tộc khác, và muốn đứng vào vị thế độc lập, bình đẳng giữa các quốc gia — vị thế mà Luật Tự nhiên và những nguyên tắc phổ quát của công lý trao cho họ — thì sự tôn trọng đối với cộng đồng quốc tế đòi hỏi họ phải công khai nêu rõ những lý do dẫn đến quyết định tách biệt ấy.

Chúng tôi xem những chân lý sau đây là hiển nhiên:

Mọi người sinh ra đều bình đẳng. Họ được Đấng Tạo hóa ban cho những quyền không thể bị tước đoạt; trong đó có quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc. Để bảo đảm những quyền ấy, con người lập ra chính quyền, và quyền lực chính đáng của chính quyền chỉ có thể xuất phát từ sự đồng thuận của những người chịu sự cai trị. 

Khi bất kỳ hình thức chính quyền nào đi ngược lại những mục tiêu đó, nhân dân có quyền thay đổi hoặc bãi bỏ nó, và thiết lập một chính quyền mới, dựa trên những nguyên tắc và cách tổ chức quyền lực mà họ cho là phù hợp nhất để bảo đảm an toàn và hạnh phúc cho mình.

Dĩ nhiên, sự thận trọng cho thấy rằng những chính quyền đã tồn tại lâu dài không nên bị thay đổi chỉ vì những lý do nhẹ dạ và nhất thời. Kinh nghiệm cũng chứng minh rằng con người thường chấp nhận chịu đựng khi những điều bất công vẫn còn trong mức có thể chịu được, hơn là đứng lên xóa bỏ những thể chế mà họ đã quen thuộc. 

Nhưng khi một chuỗi dài những hành vi lạm quyền và tiếm đoạt, nhất quán theo đuổi cùng một mục tiêu, bộc lộ rõ ý đồ đặt nhân dân dưới ách chuyên chế tuyệt đối, thì việc lật đổ chính quyền ấy không chỉ là quyền chính đáng, mà còn là nghĩa vụ của họ, nhằm thiết lập những bảo đảm mới cho an ninh và tương lai của mình.

Các thuộc địa này đã từng nhẫn nhịn như thế. Và chính thực trạng hiện nay buộc họ phải cải biến hệ thống chính quyền vốn có của mình. Lịch sử của vị Quốc vương đương nhiệm của Đại Anh quốc là một chuỗi dài của những tổn hại và hành vi tiếm quyền lặp đi lặp lại, tất cả đều trực tiếp hướng tới việc thiết lập một nền chuyên chế tuyệt đối trên các bang này. Để chứng minh cho nhận định ấy, chúng tôi xin trình bày các sự kiện trước sự phán xét công minh của thế giới.

Ngài đã từ chối phê chuẩn những đạo luật lành mạnh và cần thiết nhất cho lợi ích công cộng.

Ngài đã cấm các Thống đốc ban hành những đạo luật có tính cấp bách và quan trọng tức thời, ngừng việc thi hành chúng cho đến khi có sự phê chuẩn của Ngài; và khi chúng đã bị đình chỉ như vậy, Ngài lại hoàn toàn bỏ mặc, không xem xét đến.

Ngài đã từ chối thông qua các đạo luật nhằm đáp ứng nhu cầu của những khu vực dân cư đông đảo, trừ khi những người dân ấy chấp nhận từ bỏ quyền được đại diện trong cơ quan lập pháp — một quyền vô giá đối với họ và chỉ gây e ngại cho những kẻ chuyên quyền.

Ngài đã triệu tập các cơ quan lập pháp tại những địa điểm bất thường, bất tiện và xa nơi lưu trữ hồ sơ công, với mục đích duy nhất là làm họ kiệt sức để buộc phải thuận theo các biện pháp của Ngài.

Ngài đã nhiều lần giải tán các viện dân biểu vì họ kiên quyết phản đối những hành vi xâm phạm quyền của nhân dân.

Sau những lần giải tán ấy, trong một thời gian dài Ngài không cho tổ chức bầu cử lại; vì thế, quyền lập pháp — vốn không thể bị xóa bỏ — đã quay trở lại với toàn thể nhân dân để họ tự thực thi, trong khi quốc gia, trong khoảng thời gian đó, bị phơi bày trước mọi hiểm họa xâm lược từ bên ngoài và rối loạn từ bên trong.

Ngài đã tìm cách ngăn cản sự gia tăng dân số tại các bang này; nhằm mục đích ấy, Ngài cản trở các đạo luật nhập tịch người nước ngoài, từ chối ban hành những đạo luật khuyến khích họ di cư đến đây, đồng thời nâng cao các điều kiện đối với việc cấp phát đất đai mới.

Ngài đã cản trở việc thực thi công lý bằng cách từ chối phê chuẩn các đạo luật nhằm thiết lập quyền tư pháp.

Ngài khiến các thẩm phán lệ thuộc hoàn toàn vào ý chí của mình, cả về nhiệm kỳ của chức vụ lẫn mức lương và việc chi trả lương bổng.

Ngài đã lập ra vô số chức vụ mới và cử đến đây từng đoàn quan chức để quấy nhiễu nhân dân và bòn rút tài sản của họ.

Trong thời bình, Ngài duy trì các đạo quân thường trực giữa chúng tôi mà không có sự đồng thuận của các cơ quan lập pháp của chúng tôi.

Ngài tìm cách đặt quân đội ở vị thế độc lập với, và thậm chí cao hơn, quyền lực dân sự.

Ngài đã cấu kết với các thế lực khác để đặt chúng tôi dưới một hệ thống tài phán xa lạ với Hiến chế của chúng tôi và không được luật pháp của chúng tôi thừa nhận, bằng cách chấp thuận những đạo luật giả danh của họ:

— Cho những lực lượng vũ trang đông đảo đóng quân giữa chúng tôi;

— Che chở họ bằng những phiên tòa giả hiệu khỏi mọi hình phạt đối với những vụ sát hại mà họ có thể gây ra cho cư dân các bang này;

— Cắt đứt hoạt động thương mại của chúng tôi với mọi nơi trên thế giới;

— Áp đặt thuế khóa lên chúng tôi mà không có sự đồng thuận của chúng tôi;

— Trong nhiều trường hợp, tước bỏ quyền được xét xử bởi bồi thẩm đoàn;

— Áp giải chúng tôi vượt đại dương để xét xử về những tội danh ngụy tạo;

— Bãi bỏ hệ thống luật pháp tự do của Anh tại một tỉnh lân cận, thiết lập tại đó một chính quyền chuyên quyền và mở rộng ranh giới của nó, nhằm biến nơi ấy thành tiền lệ và công cụ thích hợp để áp đặt cùng một chế độ cai trị tuyệt đối lên các thuộc địa này;

— Tước bỏ các hiến chương của chúng tôi, bãi bỏ những đạo luật quý giá nhất của chúng tôi và thay đổi một cách căn bản hình thức chính quyền của chúng tôi;

— Đình chỉ các cơ quan lập pháp của chúng tôi và tự tuyên bố mình có quyền lập pháp cho chúng tôi trong mọi trường hợp.

Ngài đã thoái thác việc cai trị tại đây bằng cách tuyên bố chúng tôi không còn thuộc sự bảo hộ của Ngài và tiến hành chiến tranh chống lại chúng tôi.

Ngài đã cướp bóc các vùng biển của chúng tôi, tàn phá bờ biển, thiêu rụi các thị trấn và hủy hoại sinh mạng nhân dân chúng tôi.

Hiện nay, Ngài đang điều động những đạo quân lính đánh thuê ngoại quốc đông đảo nhằm hoàn tất công cuộc chết chóc, tàn phá và bạo ngược vốn đã được khởi sự, với mức độ tàn nhẫn và phản bội hiếm thấy ngay cả trong những thời đại man rợ nhất, hoàn toàn không xứng đáng với người đứng đầu một quốc gia văn minh.

Ngài đã cưỡng ép những đồng bào của chúng tôi, bị bắt giữ trên biển cả, phải cầm vũ khí chống lại Tổ quốc mình, trở thành kẻ hành quyết bạn hữu và anh em của mình, hoặc tự ngã xuống dưới tay họ.

Ngài đã kích động nổi loạn trong nước và tìm cách xúi giục các bộ lạc bản địa tàn bạo nơi biên giới, vốn có lối chiến tranh đặc trưng là tàn sát không phân biệt tuổi tác, giới tính hay địa vị.

Trong suốt mọi giai đoạn chịu đựng những áp bức này, chúng tôi đã nhiều lần khiêm tốn thỉnh cầu xin được khắc phục và sửa chữa. Thế nhưng, những lời thỉnh cầu lặp đi lặp lại của chúng tôi chỉ được đáp lại bằng những tổn thương và bất công ngày càng chồng chất. 

Một quân vương mà nhân cách được khắc họa bởi mọi hành vi có thể đặc trưng cho một bạo chúa như vậy thì không xứng đáng làm người cai trị một dân tộc tự do.

Chúng tôi cũng chưa từng thiếu thiện chí đối với những người anh em Anh quốc của mình. Nhiều lần, chúng tôi đã cảnh báo họ về những nỗ lực của cơ quan lập pháp của họ nhằm áp đặt lên chúng tôi một thẩm quyền không có cơ sở chính đáng. Chúng tôi đã nhắc họ về hoàn cảnh di cư và định cư của mình trên vùng đất này. Chúng tôi đã kêu gọi đến tinh thần công lý và lòng cao thượng vốn có của họ; và nhân danh mối liên hệ huyết thống chung, chúng tôi tha thiết yêu cầu họ bác bỏ những hành vi tiếm quyền ấy — những hành vi tất yếu sẽ làm gián đoạn mối quan hệ và sự giao hảo giữa đôi bên.

Thế nhưng, họ vẫn làm ngơ trước tiếng nói của công lý và tình thân tộc. Vì vậy, chúng tôi buộc phải chấp nhận sự tất yếu của việc chia ly, và từ nay coi họ như chúng tôi coi phần còn lại của nhân loại: trong chiến tranh là kẻ thù, trong hòa bình là bằng hữu.

Vì vậy, chúng tôi — những đại diện của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, họp trong Đại hội toàn thể — viện dẫn Đấng Phán xét Tối cao của thế giới để chứng giám cho sự ngay chính trong ý định của mình, nhân danh và với thẩm quyền của nhân dân các thuộc địa này, trịnh trọng tuyên bố rằng: các Thuộc địa Liên hiệp này là, và theo lẽ phải phải là, những Quốc gia Tự do và Độc lập; rằng họ được giải phóng khỏi mọi nghĩa vụ trung thành đối với Vương quyền Anh; rằng mọi liên hệ chính trị giữa họ và Quốc gia Đại Anh quốc là, và phải là, hoàn toàn chấm dứt; và rằng, với tư cách là những quốc gia tự do và độc lập, họ có đầy đủ quyền tuyên chiến, lập hòa ước, ký kết liên minh, thiết lập thương mại, cũng như thực hiện mọi hành vi khác mà các quốc gia độc lập có quyền thực hiện.

Và để hậu thuẫn cho Tuyên ngôn này, với niềm tin vững chắc vào sự bảo hộ của Thiên Ý, chúng tôi long trọng cam kết với nhau sinh mệnh, tài sản và danh dự thiêng liêng của mình.

Ký bởi: 

John Hancock, Chủ tịch.

New Hampshire

JOSIAH BARTLETT,

WM. WHIPPLE,

MATTHEW THORNTON.

Massachusetts Bay

SAML. ADAMS,

JOHN ADAMS,

ROBT. TREAT PAINE,

ELBRIDGE GERRY

Rhode Island

STEP. HOPKINS,

WILLIAM ELLERY.

Connecticut

ROGER SHERMAN,

SAM’EL HUNTINGTON,

WM. WILLIAMS,

OLIVER WOLCOTT.

New York

WM. FLOYD,

PHIL. LIVINGSTON,

FRANS. LEWIS,

LEWIS MORRIS.

New Jersey

RICHD. STOCKTON,

JNO. WITHERSPOON,

FRAS. HOPKINSON,

JOHN HART,

ABRA. CLARK.

Pennsylvania

ROBT. MORRIS

BENJAMIN RUSH,

BENJA. FRANKLIN,

JOHN MORTON,

GEO. CLYMER,

JAS. SMITH,

GEO. TAYLOR,

JAMES WILSON,

GEO. ROSS.

Delaware

CAESAR RODNEY,

GEO. READ,

THO. M’KEAN.

Maryland

SAMUEL CHASE,

WM. PACA,

THOS. STONE,

CHARLES CARROLL of Carrollton.

Virginia

GEORGE WYTHE,

RICHARD HENRY LEE,

TH. JEFFERSON,

BENJA. HARRISON,

THS. NELSON, JR.,

FRANCIS LIGHTFOOT LEE,

CARTER BRAXTON.

North Carolina

WM. HOOPER,

JOSEPH HEWES,

JOHN PENN.

South Carolina

EDWARD RUTLEDGE,

THOS. HAYWARD, JUNR.,

THOMAS LYNCH, JUNR.,

ARTHUR MIDDLETON.

Georgia

BUTTON GWINNETT,

LYMAN HALL,

GEO. WALTON.

Ghi chú. — Ông Ferdinand Jefferson, Người lưu giữ hồ sơ (Keeper of the Rolls) tại Bộ Ngoại giao ở Washington, cho biết:

“Cách viết tên những người ký được trình bày ở trên theo đúng bản chụp (facsimile) của nguyên bản; tuy nhiên, dấu câu không phải lúc nào cũng hoàn toàn giống như trong bản gốc; và tên các bang cũng không xuất hiện trong bản chụp nguyên bản ấy. Trong bản chụp nguyên bản, tên những người ký của từng bang được xếp thành từng nhóm, ngoại trừ tên của Matthew Thornton, được đặt sau tên của Oliver Wolcott.”

Revised Statutes of the United States, ấn bản lần thứ hai, năm 1878, trang 6.


Đăng ngày

trong

,