Mục đích: Giáo trình này được thiết kế cho tự học cá nhân, theo hướng nghiên cứu – phân tích – so sánh kinh nghiệm quốc tế, không phải cẩm nang hành động. Nội dung phù hợp cho người học chính trị học, xã hội học, luật, truyền thông, quan hệ quốc tế.
CÁCH SỬ DỤNG GIÁO TRÌNH
- ⏱ Thời lượng linh hoạt: 3 tháng (cơ bản)
- 📖 Mỗi tuần gồm:
- Mục tiêu học tập
- Nội dung cốt lõi
- Tài liệu chính (ưu tiên nguồn kinh điển)
- Câu hỏi tư duy
- Bài viết ngắn (reflection)
Nguyên tắc học:
- Đọc chậm – ghi chú – so sánh
- Không học theo khẩu hiệu
- Luôn phân biệt: phân tích học thuật vs hành động thực tế
PHẦN I – NỀN TẢNG LÝ THUYẾT (Tuần 1–4)
Tuần 1: Dân chủ là gì?
Mục tiêu
- Phân biệt các khái niệm dân chủ
- Tránh đồng nhất dân chủ với bầu cử
Nội dung
- Dân chủ tối thiểu (electoral democracy)
- Dân chủ tự do (liberal democracy)
- Dân chủ hình thức vs dân chủ thực chất
Tài liệu
- Robert Dahl – Polyarchy (ch. 1–2)
- Larry Diamond – The Spirit of Democracy (ch. 1 và 2, 3 là tuỳ chọn)
- Thuỵ Điển và dân chủ. Bài 1: Dân chủ là gì?
Câu hỏi tư duy
- Vì sao nhiều quốc gia có bầu cử nhưng không dân chủ?
Viết ngắn
500–700 chữ: “Dân chủ không chỉ là bầu cử – phân tích bằng ví dụ quốc tế.”
Tuần 2: Quyền lực chính trị đến từ đâu?
Nội dung
- Quyền lực và tính chính danh
- Sự tuân phục xã hội
Tài liệu
- Max Weber – Politics as a Vocation (trích đoạn)
- Gene Sharp – The Politics of Nonviolent Action, Tập I, Ch. 1 (Bài 1-4):
Câu hỏi tư duy
- Một chính quyền tồn tại được nếu mất tính chính danh không?
Tuần 3: Sự tuân phục và nguồn quyền lực
Tài liệu
- Gene Sharp – Tập I, Ch. 2–3
Nội dung
- Vì sao xã hội tuân phục?
- Các nguồn quyền lực chính trị
Viết ngắn
Phân tích một thể chế chính trị dựa trên các “nguồn quyền lực” của Gene Sharp.
Tuần 4: Phong trào xã hội
Nội dung
- Phong trào xã hội là gì?
- Điều kiện hình thành phong trào
Tài liệu
- Sidney Tarrow – Power in Movement (Ch. 1, 2, 3, 5)
PHẦN II – PHI BẠO LỰC & CHIẾN LƯỢC (Tuần 5–8)
Tuần 5: Phi bạo lực như một chiến lược
Tài liệu
- Gene Sharp – From Dictatorship to Democracy (Ch. 1, 3, 4, 5, 6, 8)
Nội dung
- Phi bạo lực không phải là thụ động
- Kỷ luật và tổ chức
Tuần 6: Vì sao phi bạo lực hiệu quả?
Tài liệu
- Erica Chenoweth & Maria Stephan – Why Civil Resistance Works
Câu hỏi tư duy
- Phi bạo lực thất bại khi nào?
Tuần 7: Động lực phong trào & đàn áp
Tài liệu
- Gene Sharp – Tập II, Ch. 5–6 (Political Jiu-Jitsu)
Nội dung
- Đàn áp phản tác dụng
- Vai trò truyền thông
Tuần 8: Case study so sánh
Nội dung
- Ba Lan, Serbia, Tunisia, Chile
Tài liệu
- ICNC Case Studies
- Journal of Democracy (bài chọn lọc)
Viết ngắn
So sánh một phong trào thành công và một phong trào thất bại.
PHẦN III – THẤT BẠI, CHUYỂN ĐỔI & HẬU PHONG TRÀO (Tuần 9–12)
Tuần 9: Vì sao phong trào thất bại?
Tài liệu
- Thomas Carothers – The End of the Transition Paradigm
Nội dung
- Chia rẽ nội bộ
- Thiếu thể chế
Tuần 10: Nhượng bộ và làm tan rã phong trào
Tài liệu
- Gene Sharp – Tập III, Ch. 8–9
Tuần 11: Sau phong trào là gì?
Nội dung
- Hiến pháp
- Nhà nước pháp quyền
- Xã hội dân sự hậu chuyển đổi
Tài liệu
- Juan Linz & Alfred Stepan – Problems of Democratic Transition (Ch. 1,2,3,4)
Tuần 12: Tổng kết & bài luận cuối khóa
Bài luận cuối khóa
3.000–4.000 chữ:
“Điều kiện cần để một phong trào dân chủ dẫn tới dân chủ bền vững.”